Bir zamanlar, 19. yüzyılın sonlarında, sanayi devrimi dünyayı kasıp kavuruyordu. Buhar makineleri ve mekanik tezgahlar, insan gücünün yerini almaya başlamıştı. Fabrikalar, üretim hatlarını hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek için bu yeni teknolojilere yatırım yapıyordu. İşçiler, bu değişimden endişeliydi; makinelerin işlerini ellerinden alacağından korkuyorlardı. Ancak, zamanla anlaşıldı ki, bu makineler sadece iş gücünü tamamlıyor, insanların daha karmaşık ve yaratıcı işlere odaklanmasına olanak tanıyordu. Henry Ford, tam da bu sırada yenilikçi montaj hattını tanıtarak otomobil üretiminde devrim yarattı. Bu yenilik, üretim hızını artırdı ve maliyetleri düşürdü. İşçiler, daha kısa sürede daha fazla otomobil üretebiliyordu. Ford’un bu yeniliği, iş gücünün verimliliğini artırdı ve otomobillerin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladı. Şimdi, 21. yüzyılın ortalarına doğru ilerlerken, benzer bir dönüşümle karşı karşıyayız. Ancak bu sefer, sahnede robotlar ve yapay zeka var.

Ama tıpkı sanayi devriminde olduğu gibi, şu anda gelişen yeni teknolojiler başlangıç evresinde endişe ve dirençle karşılanıyor. İşçiler ve işverenler bu yeni teknolojilerin iş gücü üzerindeki etkilerini tartışıyor. Robotların, tekrarlayan ve fiziksel olarak zorlayıcı işleri üstlenerek, insanların daha stratejik ve yaratıcı işlere odaklanmasına olanak tanayacağı kesin. Peki ama sadece bu kadar mı?

Zamanla anlaşılacak bir gerçek var ki, robotlar ve yapay zeka, iş gücünü yok etmeyecek, aksine tamamlayacak ve zenginleştirecek. İçinde bulunduğumuz bir değişim ve dönüşüm yolculuğu. Bizler bu değişime ne kadar ayak uydurabileceğiz? Önemli olan tam olarak da bu sorunun cevabı. Çünkü bu değişim süreci sadece iş gücünü değil, aynı zamanda iş yapma biçimimiz de kökten değiştirecek.

Max McKeown’un da dediği gibi: “Değişim, kaçınılmazdır. İlerleme, bir seçimdir.”

Bu yazımda, 2 yıldır yakından takip ettiğim ve değişen dünyada öne çıkan bir firmaya odaklanacağım. ABD seçimlerinde Trump’ın yeniden başkan seçilmesinin rüzgarını da arkasına alan Tesla, geleceği belirleyen en önemli firmalardan  biri. Ama, sakın yanılmayın. Tesla, sadece bir otomobil üreticisi değil, aynı zamanda geleceğin teknolojilerini şekillendiren bir inovasyon devi. Bu yazımda kaynak olarak yararlandığım ARK Investment’ın raporu, Tesla’nın 2029 yılına kadar, hisse başına 2.600 dolar değerine ulaşabileceğini öngörüyor. Bu tahmin, Tesla’nın gelecekteki potansiyelini ve büyüme stratejilerini gözler önüne seriyor.

Bu arada başlamadan önce belirtmek isterim ki, bu bir şirket analizi, değişim ve inovasyon yazısıdır. Bir yatırım tavsiyesi değildir.

Robotaksi Devrimi

ARK, Tesla’nın 2029 yılında firma değerinin ve kazançlarının neredeyse %90’ının robotaksi işinden geleceğini tahmin ediyor. Elektrikli araçlar ise toplam satışların yaklaşık dörtte birini ve Tesla’nın kazanç potansiyelinin yaklaşık %10’unu oluşturabileceği öngörülüyor. Ama robotaksi işinin çok daha yüksek marjlara sahip olacağı düşünülüyor. Tesla, Ekim ayında tamamen otonom çalışan, direksiyon ve pedalları olmayan, iki kişilik robotaksi aracını tanıttı. Organizasyonda verilen bilgiye göre Tesla’nın robotaksi hizmeti, araç sahiplerinin kullanmadıkları zamanlarda araçlarını bir yolculuk paylaşım ağına dahil ederek gelir elde etmelerini sağlayacak. Tesla, bu gelirlerden %25 ila %30 oranında komisyon alacak.

Tabii ki bu aşamada Uber’den de bahsetmek gerekiyor. Tesla ile Uber’in bu konuda rekabet mi edecekleri, yoksa birlikte mi hareket edecekleri çok tartışılıyor. Ancak Uber CEO’sunun da Elon Musk ile çok rekabet etmek istemediği görülüyor. Uber bu konudaki en büyük fırsatın iş birliği sağlamakta olduğunu açıkladı bile. Görünen o ki gelecekte Uber filosu içerisinde robotaksileri de göreceğiz.

Enerji Depolama ve Tesla Semi

Tesla’nın sabit enerji depolama büyümesinin araç büyümesini aşacağını ve 2029’da yaklaşık 850GWh enerji depolayacağı tahmin ediliyor. Ancak, piller sınırlayıcı bir faktör olursa, Tesla’nın daha yüksek bir yatırım getirisi sağlamak için robotaksilere öncelik vermesi muhtemel gözüküyor. Tesla, 2026 yılında Tesla Semi’yi ticarileştirmeyi planlıyor. Ancak ARK, Tesla Semi’nin önümüzdeki beş yıllık yatırım zaman diliminde Tesla’nın değerine önemli bir katkı sağlamayacağını düşünüyor.

Full Self-Driving (FSD) ve Lisanslama

Tesla şu anda FSD yazılımını otomobil üreticilerine lisanslamak için görüşmelerde bulunuyor. ARK, geleneksel otomotiv tasarım ve üretim zaman çizelgelerine dayanarak, FSD donanımlı Tesla dışı araçların yıllarca piyasaya çıkmayacağını düşünüyor. Yine de, otomobil üreticileri, tıpkı kablosuz güncellemeler gibi, belirli araç modellerinde FSD’yi denemek isteyeceklerdir.

Tesla’nın en önemli avantajı uzun süredir yollardan veri topluyor olması. Tesla, şimdiye kadar 1,3 milyar kümülatif FSD milini aşan veri avantajını kullanarak insan benzeri ve bazı durumlarda sıfır müdahale ile sürüş sağladığı gözlemleniyor. Araştırmalara göre, Tesla, Waymo’nun veri toplama hızının yaklaşık 110 katı hızla veri topluyor.

ARK’ın araştırmaları, FSD modundaki bir Tesla’nın insan sürücülü bir Tesla’dan yaklaşık 5 kat daha güvenli olduğunu ve yoldaki ortalama bir arabadan ise yaklaşık 16 kat daha güvenli olduğunu gösteriyor. Tesla’nın hızlandırılmış yazılım güncellemeleri, performans ve güvenliği artırıyor.

Tesla’nın önündeki tek engel ise şimdiye dek regülasyonlardı. Ancak Trump’ın başkan seçilmesi, Elon Musk ile aralarındaki yakın ilişki ve Trump’ın otonom sürüşü desteklemesi bu engeli de Tesla’nın aşaşacağını gösteriyor. Çıkan haberlere göre Trump, federal bir kanun çıkararak otonom sürücü yaygınlaştırmayı planlıyor. Bu da şirketin eyaletler nezdindeki problemlerini ortadan , FSD gelişimini hızlandıracak ve şirket değerlemesi kritik bir katkı sağlayacak.

Perakendede Robotların Kullanımı: Walmart Örneği

ARK araştırması, genelleştirilebilir insansı robotların, ölçeklendiğinde yaklaşık 24 trilyon dolarlık küresel bir gelir fırsatını temsil ettiğini ve bunun %50’sinin üretimde olduğunu gösteriyor. Ancak ben yazımda biraz perakende sektörüne odaklanmak istiyorum.

Robotların perakende sektöründe kullanımı, operasyonel verimliliği artırmak ve müşteri deneyimini iyileştirmek için büyük bir potansiyel sunuyor. Walmart, bu alanda öncü şirketlerden biri olarak, mağazalarında robotları kullanarak stok yönetimi, raf düzenleme ve envanter kontrolü gibi görevleri otomatikleştiriyor. Walmart, Symbotic robotlarını ABD genelindeki tüm dağıtım merkezlerine kurmayı planlıyor. Bu, 42 dağıtım merkezinin tamamında robotların kullanılacağı anlamına geliyor. Symbotic sistemleri, yüksek hızlı robotlar ve akıllı yazılımlar kullanarak envanteri organize ediyor ve optimize ediyor, böylece ürünlerin mağazalara hızlı ve sorunsuz bir şekilde ulaşmasını sağlıyor.

Walmart, 2026 yılına kadar mağazalarının yaklaşık %65’inin otomasyon yeteneklerine sahip olmasını bekliyor. Ayrıca, sipariş karşılama merkezlerindeki hacmin %55’inin otomatik tesisler aracılığıyla hareket edeceğini ve birim maliyet ortalamalarının yaklaşık %20 oranında düşebileceğini öngörüyor. Bu, Walmart’ın operasyonel maliyetlerini önemli ölçüde azaltacak ve karlılığını artıracaktır.

Walmart’ın robot kullanımı, iş gücü maliyetlerinde de büyük tasarruflar sağlaması bekleniyor. Ortalama ücret oranının saat başına 15 dolar olduğunu varsayarsak, Walmart’ın yıllık iş gücü maliyeti yaklaşık 100 milyar dolar seviyesinde diyebiliriz. İş gücünün yalnızca %1‘ini robotlarla değiştirmek, yıllık yaklaşık 660 milyon $ iş gücü tasarrufu sağlatabilir. İş gücünün %5‘ini robotlarla değiştirmek ise yıllık 3,3 milyar $ tasarruf sağlatabilir. Walmart, iş gücünün %35’inin robotlarla değiştirirse, yıllık 23 milyar $ iş gücü tasarrufuna ulaşabilir.

Değerleme

ARK’nın Tesla için 2029 yılı fiyat hedefi, yazımın başında da belirttiğim gibi, hisse başına 2.600 dolar. Boğa senaryoda 3.100 ve ayı senaryoda ise 2.000 dolar seviyelerinde bir hisse başı fiyata doğru değerlebileceğini öne sürüyorlar. Simülasyon modellerini de GitHub’da yayınlamışlar. İlgilenenler ARK’ın raporu üzerinden ulaşabilir.

(Bu bir yatırım tavsiyesi değildir.)

İlham Verici Bir Gelecek

Tesla’nın geleceği, sadece elektrikli araçlarla sınırlı değil. Robotaksi hizmetleri, enerji depolama çözümleri ve otonom sürüş teknolojileri ile Tesla, Elon Musk’ın liderliğinde geleceğin dünyasını şekillendirmeye devam ediyor. ARK’ın raporu, Tesla’nın potansiyelini ve gelecekteki başarılarını gözler önüne seriyor. Tesla’nın bu ilham verici yolculuğu aynı zamanda bir ders niteliğinde. Geleceğin, Tesla ile daha parlak ve heyecan verici olacağı kesin.

Referanslar

[1] https://www.ark-invest.com/articles/valuation-models/arks-tesla-price-target-2029

[2] Walmart adding Symbotic robots to warehouses throughout US – TechCrunch

[3] Walmart banks on stores, robots as it stokes e-commerce

[4] Walmart chases higher profits powered by warehouse robots and automated …